Nhập khẩu hạt điều thô từ châu Phi giúp doanh nghiệp bổ sung nguyên liệu chế biến, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về chất lượng, thanh toán và thủ tục nhập hàng. Một lô điều có giá mua thấp chưa chắc mang lại hiệu quả nếu độ ẩm cao, tỷ lệ thu hồi nhân thấp hoặc phát sinh chi phí tại cảng. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm soát từ khâu chọn nhà cung cấp đến kiểm dịch, thông quan và nhận hàng tại kho.

1. Cần chuẩn bị gì trước khi nhập khẩu hạt điều thô châu Phi?

Trước khi tìm nguồn hàng, doanh nghiệp cần xác định lượng nguyên liệu cần nhập, thời điểm đưa vào sản xuất và ngân sách cho toàn bộ lô hàng. Đặc biệt, cần phân biệt rõ điều thô còn vỏ dùng để chế biến với điều nhân đã bóc vỏ, bởi đặc tính hàng hóa và yêu cầu xử lý không giống nhau.

Doanh nghiệp cũng cần làm rõ mục đích nhập khẩu: kinh doanh trong nước, sản xuất hàng xuất khẩu hay gia công cho đối tác. Đây là cơ sở để xác định loại hình hải quan và những nghĩa vụ quản lý nguyên liệu có liên quan. Không nên lựa chọn loại hình chỉ dựa trên mức thuế hoặc cách khai báo của một lô hàng trước đó.

Với nguồn hàng châu Phi, kế hoạch mua cần gắn với xuất xứ cụ thể, thời gian gom hàng và lịch vận chuyển. Không nên mặc định các lô điều cùng khu vực sẽ có chất lượng, mùa vụ và thời gian giao hàng giống nhau.

2. Tìm nhà cung cấp và kiểm tra chất lượng hạt điều thô

2.1. Xác minh đơn vị bán hạt điều thô

Khi lựa chọn đơn vị bán hạt điều thô, doanh nghiệp cần kiểm tra tư cách pháp lý, địa chỉ hoạt động, người đại diện và tài khoản nhận thanh toán. Đồng thời, cần làm rõ đối tác là nhà xuất khẩu trực tiếp, đơn vị thu gom hay thương nhân trung gian.

Hình ảnh kho hàng và báo giá chỉ nên là thông tin tham khảo ban đầu. Người mua nên yêu cầu hồ sơ lô hàng, thông tin xuất xứ, khả năng cung ứng và bằng chứng về những giao dịch đã thực hiện có thể xác minh. Nếu thông tin người bán, bên ký hợp đồng và bên nhận tiền không thống nhất, cần làm rõ trước khi chuyển khoản.

2.2. Đánh giá nguyên liệu theo chỉ tiêu cụ thể

Chất lượng điều thô cần được xem xét qua độ ẩm, số hạt trên một đơn vị khối lượng, tỷ lệ thu hồi nhân, tạp chất và tỷ lệ hạt lỗi. Trong đó, tỷ lệ thu hồi nhân giúp doanh nghiệp đánh giá lượng nhân có thể thu được sau chế biến, thay vì chỉ so sánh giá mua nguyên liệu.

Mẫu kiểm tra cần đại diện cho lô hàng, có phương pháp lấy mẫu và cách đánh giá được hai bên thống nhất. Với lô hàng giá trị lớn hoặc đối tác mới, có thể thỏa thuận giám định độc lập trước khi xếp hàng.

Tài liệu chuyên ngành của Vinacontrol trình bày tại World Cashew Conference 2022 từng ghi nhận rủi ro ẩm mốc, nảy mầm và trộn hàng mùa cũ ở một số lô điều châu Phi. Đây là cơ sở thực tế để người mua chú trọng kiểm tra chất lượng, không phải nhận định chung cho mọi nhà cung cấp.

2.3. Làm rõ vai trò của môi giới thương mại

Doanh nghiệp có thể sử dụng môi giới thương mại để tìm đối tác và hỗ trợ trao đổi điều kiện mua bán. Tuy nhiên, cần xác định rõ phạm vi công việc, phí môi giới, thời điểm thanh toán và trách nhiệm hỗ trợ khi có tranh chấp.

Bên môi giới không mặc nhiên là bên bán hoặc bên bảo lãnh chất lượng. Hợp đồng mua hàng vẫn cần xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm về số lượng, chất lượng, giao hàng và bồi thường.

3. Đàm phán giá hạt điều thô và hợp đồng nhập khẩu

Giá hạt điều thô cần được so sánh trên cùng cơ sở chất lượng, xuất xứ và điều kiện giao hàng. Hai báo giá có thể khác đáng kể nếu một bên chưa bao gồm cước biển, còn bên kia đã tính cước đến cảng đích.

Ngoài tiền hàng, doanh nghiệp cần dự trù chi phí vận chuyển, bảo hiểm theo thỏa thuận, phí tại cảng, kiểm dịch, giám định, thủ tục hải quan và vận chuyển về kho. Thuế, phí phải được xác định theo hồ sơ và chính sách áp dụng cho lô hàng, không nên lấy một mức tham khảo làm chi phí cố định.

Hợp đồng cần ghi rõ quy cách chất lượng, khối lượng và dung sai, bao bì, thời hạn giao hàng, điều kiện Incoterms kèm địa điểm cụ thể và phương thức thanh toán. Các điều khoản lấy mẫu, giám định, khiếu nại và xử lý hàng không đạt chất lượng cũng cần được thống nhất trước.

Với đối tác mới, người mua nên cân nhắc cơ chế thanh toán có kiểm soát chứng từ và rủi ro phù hợp. Không nên thanh toán toàn bộ chỉ dựa trên hình ảnh hàng hóa hoặc cam kết giao hàng qua tin nhắn.

4. Quy trình nhập khẩu hạt điều thô châu Phi về Việt Nam

4.1. Bước 1: Rà soát chính sách và chuẩn bị chứng từ

Trước khi hàng được xếp tàu, doanh nghiệp cần kiểm tra chính sách nhập khẩu theo mặt hàng, nước xuất xứ và mục đích sử dụng. Nội dung cần làm rõ gồm yêu cầu kiểm dịch thực vật, kiểm tra an toàn thực phẩm và các trường hợp miễn hoặc thủ tục bổ sung nếu có.

Bộ chứng từ thương mại thường được chuẩn bị gồm hợp đồng, Commercial Invoice, Packing List và vận đơn. Chứng thư kiểm dịch thực vật do phía nước xuất khẩu cấp, chứng từ xuất xứ và chứng thư giám định cần được kiểm tra theo yêu cầu thực tế của lô hàng.

Tên hàng, người nhận, số lượng, trọng lượng và thông tin vận chuyển phải được đối chiếu giữa các chứng từ trước khi phát hành bản chính.

4.2. Bước 2: Kiểm tra hàng và tổ chức vận chuyển

Trước khi đóng hàng, cần kiểm tra tình trạng bao bì, độ khô của nguyên liệu và điều kiện container. Container phải phù hợp để vận chuyển nông sản, tránh tình trạng ẩm, rò nước hoặc có mùi ảnh hưởng đến hàng hóa.

Doanh nghiệp cần theo dõi lịch tàu, cảng chuyển tải nếu có và thời gian dự kiến đến Việt Nam. Đồng thời, nên thống nhất cách cung cấp hình ảnh đóng hàng, số container, số niêm phong và chứng từ vận chuyển để thuận tiện đối chiếu khi nhận hàng.

4.3. Bước 3: Đăng ký kiểm dịch và kiểm tra chuyên ngành

Khi làm thủ tục nhập khẩu hạt điều, doanh nghiệp cần phối hợp với cơ quan chuyên ngành để đăng ký kiểm dịch thực vật và thực hiện các bước kiểm tra theo yêu cầu áp dụng.

Thông tin giải đáp của Hải quan TP Hồ Chí Minh năm 2022 xác định hạt điều thô thuộc diện kiểm tra chuyên ngành, trong đó có kiểm dịch thực vật và kiểm tra an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần rà soát quy định còn hiệu lực, mục đích nhập khẩu và điều kiện miễn kiểm tra tại thời điểm mở tờ khai; không áp dụng máy móc hướng dẫn cũ cho mọi lô hàng.

Việc chuẩn bị hồ sơ nên được thực hiện sớm để chủ động bố trí kiểm tra, lấy mẫu nếu có và hạn chế thời gian chờ tại cảng.

4.4. Bước 4: Khai báo hải quan và hoàn tất thông quan

Doanh nghiệp khai tờ khai điện tử với thông tin phù hợp về tên hàng, mã HS, trị giá, xuất xứ và loại hình nhập khẩu. Mã HS và nghĩa vụ thuế cần được xác định theo đặc điểm hàng hóa, bộ hồ sơ và quy định áp dụng.

Tùy kết quả phân luồng, cơ quan hải quan có thể kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa. Doanh nghiệp cần bổ sung chứng từ, hoàn thành nghĩa vụ thuế và đáp ứng yêu cầu chuyên ngành trước khi hàng đủ điều kiện thông quan.

4.5. Bước 5: Nhận hàng và kiểm tra tại kho

Sau khi hoàn tất thủ tục, doanh nghiệp tổ chức kéo container về địa điểm nhận hàng phù hợp. Khi mở container, cần ghi nhận tình trạng niêm phong, bao bì, khối lượng và chất lượng thực tế.

Nếu phát hiện thiếu hụt hoặc dấu hiệu ẩm mốc, cần lưu giữ hình ảnh, biên bản và phối hợp giám định theo hợp đồng. Hồ sơ nhận hàng đầy đủ giúp doanh nghiệp có căn cứ làm việc với người bán, đơn vị vận chuyển hoặc bảo hiểm khi phát sinh khiếu nại.

5. Lựa chọn dịch vụ hải quan logistics hỗ trợ nhập hàng

Doanh nghiệp sử dụng dịch vụ hải quan logistics nên yêu cầu báo giá tách rõ phạm vi công việc và từng nhóm chi phí. Cần xác định đơn vị dịch vụ hỗ trợ khâu nào: rà soát chứng từ, khai báo hải quan, phối hợp kiểm tra chuyên ngành hay vận chuyển về kho.

Ngoài chi phí, khả năng cập nhật tiến độ và xử lý sai lệch chứng từ là yếu tố đáng cân nhắc. Doanh nghiệp vẫn cần cung cấp thông tin hàng hóa chính xác và phối hợp kiểm tra hồ sơ trước khi khai báo.

PNP Global Supply cung cấp dịch vụ hải quan và vận chuyển. Doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ hải quan của PNP Global Supply và gửi thông tin lô điều thô để được trao đổi về phạm vi hỗ trợ, hồ sơ và chi phí phù hợp.

Tham khảo dịch vụ hải quan của PNP Global Supply

6. Kết luận

Nhập khẩu hạt điều thô châu Phi cần được kiểm soát đồng thời ở ba khâu: nguồn hàng, điều kiện mua bán và thủ tục đưa hàng về Việt Nam. Xác minh nhà cung cấp, đánh giá đúng chất lượng và chuẩn bị chứng từ từ sớm giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi nhận hàng. Liên hệ PNP Global Supply để trao đổi nhu cầu hỗ trợ hải quan và vận chuyển cho lô hàng cụ thể.

Liên hệ với chúng tôi:

Facebook: PNP Logistics

SĐT: 039 880 2946

Email: info@pnpglobalsupply.com